Valsheid in geschrifte



Wat is valsheid in geschrifte

Valsheid in geschrifte is het misdrijf waarbij een persoon valsheid pleegt op een handels- of bankgeschrift of enig ander privaat geschrift een valse handtekening plaatsen, een geschrift namaken of vervalsen, een overeenkomst of beschikking namaken of vervalsen, of tenslotte het toevoegen of vervalsen van bedingen, verklaringen of feiten die deze geschriften tot doel hadden. 

Het plegen van valsheid in geschrifte door een officiëel officier of een ambtenaar wordt met een gevangenisstraf van tien tot vijftien jaar gestraft door de artikelen 194-195 Sw.

De valsheid in geschrifte door alle andere personen wordt behandeld door art. 196 Sw:

Valsheid in geschrifte moet onderscheiden worden van valsheid in woorden en valsheid in daden.

Valsheid in woorden: eedschending en valse getuigenissen. Als voor de hand liggend voorbeeld kan meineed gegeven worden.

Valsheid in daden: onterechte aanmatiging van ambt, titel of naam. Zo is bijvoorbeeld het gebruik van de titel van advocaat strafrechtelijk beschermd.

Voorbeelden valsheid in geschrifte

- De prijs van een verkoop in een onderhandse akte vervangen door een andere prijs die niet door de partijen werd overeengekomen. Daarom bepaalt het burgerlijk wetboek dat iedere onderhandse akte moet opgemaakt worden in zoveel partijen als er een onderscheiden belang hebben.

- Een vals diploma opmaken met verwijzing daarnaar in een curriculum vitae (CV).

- De gegevens van een factuur in een boekhouding aanpassen.

- Een handtekening op een brief vervalsen.

- Bedrieglijke onjuistheden in de documenten die voorgelegd worden om een concessie te bekomen.

- Het vervalsen van gegevens op een bouwplan teneinde een bouwvergunning te bekomen.

Art. 196 Sw

Art. 196 Sw Met opsluiting van vijf jaar tot tien jaar worden gestraft de andere personen die in authentieke en openbare geschriften valsheid plegen en alle personen die in handels- of bankgeschriften of in private geschriften valsheid plegen,

  Hetzij door valse handtekeningen,
  Hetzij door namaking of vervalsing van geschriften of handtekeningen,
  Hetzij door overeenkomsten, beschikkingen, verbintenissen of schuldbevrijdingen valselijk op te maken of achteraf in de akten in te voegen,
  Hetzij door toevoeging of vervalsing van bedingen, verklaringen of feiten die deze akten ten doel hadden op te nemen of vast te stellen.

Valsheidsprocedure 

Bij de ontdekking van een van valsheid beticht stuk moeten de pleegvormen zoals voorzien bij art. 448 ev. Sv. toegepast worden.

De procedure is niet voorzien op straffe van nietigheid.

De vermelding "Ne Varietur" ("voor onveranderlijk" - wat niet mag veranderd worden) dient vermeld te worden op het valse stuk, met de datum en handtekening aangebracht door de officiële ambtenaar van vaststelling.

In principe dient iedereen die met het document in aanraking is geweest verhoord te worden, met een vermelding van wijzigingen die werden aangebracht.

In de meeste gevallen zal de "Ne Varietur" vermelding aangebracht worden door de politie inspecteur.

Artikel 448 Sv. In alle gedingen ter zake van valsheid in geschrifte wordt het van valsheid betichte stuk, zodra het is ingebracht, neergelegd op de griffie, getekend en geparafeerd op elke bladzijde door de griffier, die een omstandig proces-verbaal opmaakt van de materiële toestand van het stuk, alsook door degene die het heeft neergelegd, indien hij kan tekenen, waarvan melding wordt gemaakt; een en ander op straffe van geldboete van vijftig frank tegen de griffier die het stuk in ontvangst heeft genomen zonder dat die formaliteit vervuld is.

Art. 449 Sv. Indien het van valsheid betichte stuk uit een openbare bewaarplaats wordt genomen, wordt het ook door de ambtenaar die het uit handen geeft, getekend en geparafeerd zoals hiervoren bepaald is, op straffe van dezelfde geldboete.

Art. 450 Sv. Het van valsheid betichte stuk wordt bovendien getekend door de officier van gerechtelijke politie, en door de burgerlijke partij of haar pleitbezorger indien dezen zich aanmelden.
Het wordt ook getekend door de verdachte op het ogenblik dat hij verschijnt.
Indien de verschijnende personen of enige onder hen niet kunnen of niet willen tekenen, maakt het proces-verbaal daarvan melding.
In geval van nalatigheid of van verzuim wordt de griffier gestraft met geldboete van vijftig frank.

Verjaring

De basistermijn voor de verjaring van het misdrijf valsheid in geschrifte bedraagt vijf jaar. Deze termijn kan overeenkomstig de algemene regels van de verjaring van misdrijven geschorst of gestuit worden.

Valsheid in geschrifte kan een voortdurend misdrijf zijn, wanneer bijvoorbeeld valse stukken gebruikt worden en het beoogde doel door de dader nog niet werd volledig werd bereikt.

Toepassingsgevallen valsheid in geschrifte

Boedelbeschrijving

De boedelbeschrijving van de omvang van de gemeenschap van een huwelijksvermogenstelsel strekt ertoe uit te maken wat respectievelijk tot het gemeenschappelijk en tot het eigen vermogen behoort, zodat de echtgenoten verplicht zijn alles aan te geven wat van deze vermogens deel uitmaakt, en de niet-aangifte van een deel ervan een strafbare valsheid kan opleveren.

Cass. 15 juni 1999:

Gelet op het bestreden arrest, op 18 april 1997 door het Hof van Beroep te Gent gewezen;
Gelet op de memorie ...;
A. In zoverre de voorziening gericht is tegen de beslissing op de strafvordering tegen eiseres:
Over het derde, het vierde en het vijfde middel:
Overwegende dat de middelen uitgaan van de onderstelling dat de boedelbeschrijving, overeenkomstig artikel 1175 Gerechtelijk Wetboek, van de omvang van de gemeenschap van een huwelijksvermogenstelsel de roerende goederen van het eigen vermogen niet omvat, zodat eiseres deze laatste niet moest aangeven en de niet-aangifte onmogelijk strafbare valsheid in geschrifte kan opleveren;
Overwegende dat de vermelde boedelbeschrijving ertoe strekt uit te maken wat respectievelijk tot het gemeenschappelijk en tot het eigen vermogen behoort, zodat de echtgenoten verplicht zijn alles aan te geven wat van deze vermogens deel uitmaakt;
Dat de middelen falen naar recht;
En overwegende dat de substantiële of op straffe van nietigheid voorgeschreven rechtsvormen in acht zijn genomen en de beslissing overeenkomstig de wet is gewezen;

Facturen

In de regel leveren valse vermeldingen in een door de verkoper opgestelde factuur geen strafbare valsheid in geschrifte op ten aanzien van de koper, nu de factuur op haar juistheid moet worden gecontroleerd door de koper en slechts bewijswaarde verkrijgt na controle en aanvaarding; zodanige factuur levert evenwel een strafbare valsheid in geschrifte op ondermeer wanneer de rechter op grond van de door hem aangewezen feitelijke gegevens vaststelt dat de koper door toedoen van de verkoper in de onmogelijkheid was controle uit te oefenen op de in de factuur voorkomende vermeldingen en derhalve de factuur als waarheidsgetrouw moest beschouwen. (Cass. 25 oktober 1988)


Rechtspraak

  • De boedelbeschrijving die wordt opgesteld met het oog op de vereffening en verdeling van een gemeenschap, heeft tot doel de inventaris van de boedel vast te stellen, maar niet de oorsprong of de eigendom van de goederen te bepalen. Wat met de werkelijkheid dient overeen te stemmen, zijn aldus de vermeldingen die nuttig zijn voor het vaststellen van de omvang van de boedel. De boedelbeschrijving is geen door de wet beschermd geschrift in de mate hij opinies bevat omtrent de oorsprong of de eigendom van bepaalde goederen.

    03/03/2015 - Hof van Cassatie
  • Hoewel het aangaan van de verplichte verzekering een geldigheidsvoorwaarde is voor de uitoefening van het beroep van architect, volgt uit de artikelen 2, § 4, en 11, vierde lid, van de wet van 20 februari 1939 op de bescherming van de titel en van het beroep van architect, zoals gewijzigd bij de wet van 15 februari 2006 betreffende de uitoefening van het beroep van architect in het kader van een rechtspersoon, niet dat, gesteld dat de niet-verzekering bewezen is, dit van rechtswege tot valsheid van de architectuurovereenkomst leidt.

    04/02/2015 - Hof van Cassatie
  • De valsheid is 'intellectueel' wanneer zij erin bestaat dat in een materieel onaangeroerd instrumentum, feiten en akten in strijd met de waarheid worden vastgesteld; wanneer een geschrift de vaststelling inhoudt van een wilsverklaring die op bedrieglijke wijze in strijd is met de waarheid, dan heeft de omstandigheid dat die wilsverklaring ook werkelijk is gedaan, niet tot gevolg dat dit geschrift niet intellectueel vals is of kan zijn.

    De feitenrechter stelt het door de valsheid opgeleverde nadeel vast, zonder dat een vergelijking dient gemaakt te worden met enige toestand vóór het plegen van de valsheid

    13/01/2015 - Hof van Cassatie
  • Het valselijk aangeven van diefstal van een wagen om de strafrechtelijke en burgerlijke verantwoordelijkheid voor een ongeval te ontlopen, maakt valsheid in geschrifte uit.

    21/06/2005 - Hof van Cassatie
  • Het bedrieglijk opzet dat vereist is voor het bestaan van valsheid in geschrifte is aanwezig wanneer de beklaagde de waarheid verdraait door het verzwijgen van bepaalde gegevens van een bouwplan om te doen geloven aan een onbetwist recht, terwijl dat recht betwist wordt, en om aldus een bouwvergunning te bekomen die hij anders niet zou bekomen. (art. 193 S.W.)

    09/05/1978 - Hof van Cassatie
  • Wanneer een of meerdere geschriften, zoals contractuele documenten, briefwisseling met deelnemende firma's en besluiten van de gemeenteraad en van het college van burgemeester en schepenen, waarvan het opstellen en het gebruik vereist is bij de gunning van een concessie of van een aanneming door de gemeentelijke overheid, op bedrieglijke wijze onjuistheden bevatten om anderen over de ware draagwijdte ervan te misleiden, leveren die geschriften valsheid in geschrifte op; dit kan ook het geval zijn voor andere geschriften die essentiële gegevens, zoals het bestaan van een samenwerking, verzwijgen.

    Een der frauduleuze middelen die gebruikt zijn om de vrijheid van opbod of van inschrijving te belemmeren of te storen, bestaan er in dit geval in dat bij de gunning van het afvalbeheer van de Stad Aarschot de te verlenen dienst bedrieglijk is voorgesteld als een concessie van openbare diensten in plaats van een aanneming van diensten en dat de opgestelde stukken bedrieglijk geen melding maken van de technische begeleiding tijdens de gunningsprocedure door de groep Watco.

    06/01/2009 - Hof van Cassatie
  • Valsheid in geschrifte bestaat erin de waarheid te vermommen met bedrieglijk opzet of met het oogmerk te schaden, op een bij de wet bepaalde wijze, in een door de wet beschermd geschrift, waaruit een nadeel kan ontstaan; een door de wet beschermd geschrift is een geschrift dat in zekere mate tot bewijs kan strekken, met andere woorden dat zich aan het openbaar vertrouwen opdringt zodat de overheid of particulieren die er kennis van nemen of aan wie het wordt voorgelegd, overtuigd kunnen worden van de waarachtigheid van de rechtshandeling of van het rechtsfeit die in dat geschrift zijn vastgelegd of gerechtigd kunnen zijn daaraan geloof te hechten (Cass. 21 juni 2005, AR P.05.0073.N, AC 2005, nr. 360).

    Een proces-verbaal opgemaakt door de politie, op initiatief van een persoon die eenzijdig een valse aangifte van diefstal laat akteren, kan valsheid in geschriften opleveren; niettegenstaande het feit dat dergelijke akte wellicht zal worden gecontroleerd, kan zij bewijs opleveren aangezien derden immers overtuigd kunnen worden van de waarachtigheid van het valselijk aangegeven rechtsfeit of gerechtigd kunnen zijn daaraan geloof te hechten.

    25/02/2015 - Hof van Cassatie
  • Een door de wet beschermd geschrift is een geschrift dat in zekere mate tot bewijs kan strekken, dit is zich aan het openbare vertrouwen opdringt, zodat de overheid of particulieren die ervan kennis nemen of aan wie het wordt voorgelegd, kunnen overtuigd zijn van de waarachtigheid van de rechtshandeling of van het rechtsfeit in dat geschrift vastgelegd of kunnen gerechtigd zijn daaraan geloof te hechten; het geschrift dat die rechtshandeling of dat rechtsfeit bevat, moet juridische draagwijdte hebben, dit wil zeggen dat het bestemd is tot bewijs van enig feit dat de rechtstoestand van de betrokken personen of zaken kan beïnvloeden; een geschrift dat rechtsverhoudingen tussen contractpartijen vaststelt met het oog op de toegang van één van die partijen tot een nagestreefd ambt, heeft juridische draagwijdte, ongeacht of de wijziging van de juridische realiteit die dat geschrift beoogt, verband houdt met het voldoen aan een wettelijke verplichting (A. De Nauw, Inleiding tot het bijzonder strafrecht, 6e herwerkte uitgave, nrs. 34 ev.; S. Van Dyck, Valsheid in geschriften en gebruik van valse geschriften, nrs. 145 ev. en 160 ev.).

    Het geschrift dat die rechtshandeling of dat rechtsfeit bevat, moet juridische draagwijdte hebben, dit wil zeggen dat het bestemd is tot bewijs van enig feit dat de rechtstoestand van de betrokken personen of zaken kan beïnvloeden.

    Een geschrift dat rechtsverhoudingen tussen contractpartijen vaststelt met het oog op de toegang van één van die partijen tot een nagestreefd ambt, heeft juridische draagwijdte, ongeacht of de wijziging van de juridische realiteit die dat geschrift beoogt, verband houdt met het voldoen aan een wettelijke verplichting.

    24/09/2013 - Hof van Cassatie
  • Artikel 23, § 2, 1°, Wegverkeerswet bepaalt dat de verzoeker die een geldig nationaal buitenlands rijbewijs overlegt dat is afgegeven overeenkomstig de voorwaarden die inzake internationaal wegverkeer van toepassing zijn of waarvan de geldigheid is erkend krachtens door de Koning afgesloten akkoorden, vrijgesteld is van de in § 1, 2°, 3° en 4°, van dat artikel bedoelde examens waaraan moet worden voldaan om een Belgisch rijbewijs te verkrijgen en dat de Koning deze vrijstelling afhankelijk kan maken van voorwaarden inzake het verblijf van de verzoeker in de Staat die het rijbewijs heeft afgegeven; aldus kan een buitenlands rijbewijs ook juridische gevolgen hebben in België en een strafrechtelijk beschermd geschrift zijn.

    25/11/2014 - Hof van Cassatie
  • Het gebruik van valse stukken duurt voort, zelfs zonder een nieuw feit van de dader van de valsheid en zonder herhaalde tussenkomst van zijnentwege, zolang het door hem beoogde doel niet is bereikt en zolang de hem verweten beginhandeling, zonder verzet van zijn kant, het nuttig gevolg heeft dat hij ervan verwachtte. 

    Het afsluiten van de vereffening van een rechtspersoon sluit niet uit dat het gebruik van valse jaarrekeningen nog een nuttig gevolg zou kunnen hebben. Niet naar recht verantwoord is de beslissing die stelt dat het gebruik van valse jaarrekeningen na de sluiting van de vereffening niet heeft voortgeduurd, zodat de verjaring van die telastleggingen is ingetreden.

    16/12/2014 - Hof van Cassatie
  • In de regel lvert de valse vermelding in een geschrift dat door de bestemmeling moet worden nagezien vooraleer hij de inhoud daarvan aanvaardt, geen strafbare valsheid in geschrifte op.

    Dat evenwel de vervalsing van een vermelding in een van een derde uitgaande geschrift dat door de bestemmeling, die niet de rechtstreeks geadresseerde van dit geschrift is, moet worden nagezien vooraleer deze de inhoud daarvan aanvaardt, een strafbare valsheid in geschrifte oplevert wanneer de bestemmeling gerechtigd is geloof te hechten aan de waarachtigheid van het feit dat de valse vermelding uitgaat van de derde.

    Overwegende dat de offerte, uitgaande van een derde, te weten de onderaannemer, als bewijs en rechtvaardiging moest dienen voor de offerte die eiser, te weten de hoofdaannemer, toestuurde aan het opdrachtgevend bestuur.

    Dat er sprake kan zijn van valsheid in geschrifte wanneer de ter kennis gebrachte vraagprijs fictief was en de door eiser ter staving hiervan doorgevoerde vervalsing van de offerte, zijnde een ten aanzien van het opdrachtgevend bestuur bewijskrachtig stuk, alsmede het gebruik ervan geschiedde met bedrieglijk opzet en met het oogmerk het opdrachtgevend bestuur te benadelen teneinde zichzelf op onrechtmatige wijze te kunnen verrijken.

    05/12/2000 - Hof van Cassatie
  • Om een beklaagde wettig te kunnen veroordelen als mededader van het misdrijf 'valsheid in geschriften en gebruik van valse stukken' behoeven niet alle bestanddelen van het misdrijf in de deelnemingshandelingen aanwezig te zijn; het is voldoende dat vaststaat dat een dader het misdrijf valsheid in geschriften en gebruik van valse stukken heeft gepleegd en dat de mededader bewust aan de uitvoering van dat misdrijf heeft deelgenomen op een der wijzen bepaald bij de wet.

    Het volstaat dat de mededaders het slachtoffer willens en wetens hebben misleid.

    05/06/1996 - Hof van Cassatie
  • Niet ontvankelijk is de incidenteel in een cassatieberoep ingestelde valsheidsvordering m.b.t. een stuk van het aan het gerecht in feitelijke aanleg voorgelegde strafdossier, wanneer de betichting van valsheid van dat stuk mogelijk is geweest voor dat gerecht (Art. 907, tweede lid, Gerechtelijk Wetboek.)

    25/03/1992 - Hof van Cassatie